Waar het vocht in je koelkast vandaan komt
Lucht bevat altijd waterdamp. Warme lucht kan daar meer van vasthouden dan koude lucht. Komt warme, vochtige lucht in de koelkast, dan koelt die af. Het vocht slaat dan neer op het koudste oppervlak dat het tegenkomt. Dat zijn meestal de achterwand, de glazen plateaus of de verpakkingen van je eten.
Daarnaast geeft voedsel zelf vocht af. Groente, fruit, open bakjes en pannen met restjes verdampen langzaam water. In een afgesloten ruimte blijft dat vocht hangen tot het ergens condenseert.
Wanneer condens gewoon normaal is
Bij veel koelkasten zit het koelelement achter de achterwand. Die wand wordt tijdens het koelen heel koud. Er vormen zich dan druppels of een dun laagje rijp, dat smelt zodra de compressor even stilstaat. Het water loopt via een gootje naar een afvoergaatje en verdampt buiten de koelruimte. Dat is hoe zo’n koelkast hoort te werken.
Een paar druppels op de achterwand na het openen van de deur zijn dus geen reden tot zorg. Het wordt pas een probleem als je plassen op de plateaus ziet, als het eten nat aanvoelt, als er water langs de deur druppelt of als je schimmel ziet ontstaan.
De meest voorkomende oorzaken van te veel vocht
- De deur gaat vaak of lang open. Elke keer stroomt er warme kamerlucht naar binnen.
- Je zet warm eten in de koelkast. Laat gerechten eerst afkoelen tot kamertemperatuur, maar niet langer dan nodig.
- Eten staat onafgedekt. Open schalen en bakjes zonder deksel geven veel vocht af.
- Het deurrubber sluit niet goed. Dan lekt er continu warme lucht naar binnen.
- De koelkast staat te vol of producten staan tegen de achterwand. De koude lucht kan dan niet goed rondstromen en vocht slaat neer op plekken waar het niet weg kan.
- De ruimte waarin de koelkast staat is warm en vochtig, bijvoorbeeld een bijkeuken, of het is een benauwde zomerdag.
- Het afvoergaatje achterin is verstopt, waardoor het dooiwater blijft staan in plaats van weg te lopen.
Zo controleer je de deurafdichting
Een slecht sluitende deur is een veelvoorkomende oorzaak die je zelf goed kunt nagaan. Klem een velletje papier tussen de deur en de kast en sluit de deur. Trek er voorzichtig aan. Voel je duidelijk weerstand, dan sluit het rubber op die plek goed. Glijdt het papiertje er zonder moeite uit, dan zit er een kier. Herhaal dit rondom de hele deur, ook bij de scharnieren en onderin.
Klus voor een vakman?
Kijk ook of het rubber schoon is. Een laagje vet of etensresten kan voorkomen dat het goed aansluit. Maak het schoon met lauw water en een beetje afwasmiddel en droog het af. Is het rubber gescheurd, uitgehard of vervormd, dan heeft het vervanging nodig. Bij sommige modellen kun je zelf een nieuw rubber in de sleuf drukken, bij andere is dat een klus voor een monteur.
Controleer verder of de koelkast goed waterpas staat. Helt hij naar voren, dan valt de deur minder goed dicht. Veel koelkasten zijn zo afgesteld dat ze iets naar achteren hellen, zodat de deur vanzelf sluit.
Wat je zelf kunt doen tegen condens
- Dek eten af of bewaar het in afgesloten bakjes.
- Laat warme gerechten eerst afkoelen voor je ze in de koelkast zet.
- Houd een kleine ruimte vrij tussen je producten en de achterwand.
- Pak in één keer wat je nodig hebt, zodat de deur korter open staat.
- Stel de temperatuur in volgens de handleiding. Rond de 4 graden is voor de meeste koelkasten een goede richtwaarde.
- Maak het afvoergaatje achterin schoon met het meegeleverde staafje of een wattenstaafje.
- Gebruik de vochtregeling van de groentelade, als die er is. Zet die meer open als er veel druppels in de lade ontstaan.
Na zo’n aanpassing duurt het vaak een dag voordat je verschil ziet. Veeg de druppels die er al zitten weg met een droge doek, zodat je kunt beoordelen of er nieuwe bijkomen.
Wanneer je een monteur nodig hebt
Blijft er veel vocht ontstaan terwijl de deur goed sluit en je het eten afdekt, dan kan er iets met de koeling zelf aan de hand zijn. Denk aan een dikke ijslaag op de achterwand die niet meer wegsmelt, een koelkast die niet meer goed koud wordt of een compressor die bijna nooit stilstaat. Dat zijn klussen voor een monteur.
Zie je geen druppels aan de binnenkant, maar staat er water onderin de koelkast of op de vloer eronder? Dan gaat het meestal om een verstopte dooiwaterafvoer of een lekkend opvangbakje. Daar hebben we een aparte pagina over.
Veelgestelde vragen
Kan condens in de koelkast kwaad?
Een beetje condens is onschuldig. Blijft het vocht langdurig staan, dan kan er schimmel ontstaan in hoekjes en in het deurrubber. Ook bederft eten sneller als het nat wordt. Droog de binnenkant dus af en pak de oorzaak aan.
Heb je bij een No Frost koelkast minder last van condens?
Meestal wel. Bij No Frost blaast een ventilator koude lucht door de ruimte en wordt het vocht buiten het zicht afgevoerd. De lucht in de koelkast is daardoor droger. Groente en fruit kunnen daardoor wel iets sneller uitdrogen als je ze niet afdekt.
Helpt een bakje rijst of zuiveringszout tegen vocht?
Zo’n bakje neemt een klein beetje vocht op en kan geurtjes verminderen, maar het lost de oorzaak niet op. Kijk eerst naar het deurrubber, het afdekken van eten en de plaatsing van producten.
