Bij schermwerk kijk je lang op dezelfde korte afstand. De oogspieren die scherp stellen staan dan continu aangespannen. Ook knipper je minder vaak, waardoor het oog droog aanvoelt. Daarom kun je na een lange dag last krijgen van branderige of vermoeide ogen, hoofdpijn of wazig zien.
Je kunt veel doen met een paar instellingen en een paar gewoontes. Een laptop met aanraakscherm heeft daarbij een eigen aandachtspunt: het scherm is vaak glanzend en geeft daardoor meer spiegeling.
Stel de helderheid goed in
Een scherm moet ongeveer even helder zijn als de ruimte om je heen. Een veel feller scherm in een donkere kamer dwingt je ogen tot extra inspanning. Een te zwak scherm in een lichte ruimte doet hetzelfde andersom.
- Zet de helderheid zo in dat een wit vlak niet als een lamp voelt en tekst toch goed leesbaar blijft.
- Laat bij daglicht het scherm iets helderder staan en verlaag het zodra het donker wordt.
- Gebruik automatische helderheid als je laptop dat heeft, maar controleer of het resultaat bij jou prettig is.
- Maak de tekst groter als je naar het scherm moet turen. Dat kan in de beeldscherminstellingen, onder schaal of tekstgrootte.
Nachtmodus gebruiken
De nachtmodus maakt de kleuren van het scherm warmer, dus meer geel en minder blauw. Je vindt de functie in de beeldscherminstellingen van het besturingssysteem. Je zet hem aan voor de avond en kunt de tijden laten volgen op zonsondergang.
Het effect is vooral dat het beeld in de avond minder fel en prikkelend oogt. Veel mensen vinden dat prettig. Het is geen wondermiddel: een warmer beeld haalt de oorzaak van oogvermoeidheid, namelijk lang en dichtbij kijken, niet weg. Kleurwerk zoals fotobewerking doe je met de nachtmodus uit, want de kleuren kloppen dan niet.
Houd afstand en kijkhoek aan
Een gangbare richtlijn is dat het scherm op ongeveer een armlengte staat. Bij een laptop lukt dat vaak niet, omdat toetsenbord en scherm vastzitten. Een laptopstandaard met los toetsenbord en losse muis lost dat op.
- Zet de bovenrand van het scherm ongeveer op ooghoogte of iets lager. Je kijkt dan licht omlaag.
- Zet het scherm recht voor je, niet schuin naast je.
- Plaats het scherm haaks op een raam. Licht van achteren geeft spiegeling, licht van voren verblindt.
- Zit met je rug gesteund en je voeten op de grond, zodat je niet naar voren hangt.
Neem pauzes en knipper bewust
De bekendste regel is 20-20-20. Kijk elke twintig minuten twintig seconden naar iets dat minstens zes meter ver weg is, bijvoorbeeld uit het raam. Je oogspieren ontspannen dan even.
Sluit je ogen ook af en toe een paar keer volledig. Staat de kamer droog door verwarming of airco, dan helpt het om te drinken en te luchten. Blijven de ogen droog aanvoelen? Vraag dan advies bij de drogist of de opticien over oogdruppels.
Pas het scherm aan op aanraken
Op een aanraakscherm komen vingerafdrukken en vet terecht. Dat geeft een waas die tegen licht goed zichtbaar is, en je ogen proberen dat te compenseren.
- Maak het scherm regelmatig schoon met een zachte, licht vochtige microvezeldoek. Gebruik geen sterke schoonmaakmiddelen, tenzij de fabrikant ze toestaat.
- Zet de laptop uit of in de slaapstand voordat je poetst, zodat je niet per ongeluk dingen aanraakt.
- Kies een plek zonder lamp of raam recht tegenover het scherm, want een glanzend scherm weerkaatst alles.
- Een mat schermfilter vermindert spiegeling, maar kan het beeld iets minder scherp maken.
Wanneer naar de opticien of huisarts
Blijven klachten terugkomen, ook na betere instellingen en pauzes? Laat dan je ogen controleren. Een kleine afwijking in je sterkte, die je niet merkt, kan bij schermwerk toch voor klachten zorgen. Een bril voor beeldschermwerk is dan soms een oplossing. Heb je plotseling slechter zicht, pijn in het oog of lichtflitsen, ga dan direct naar een arts of naar de huisartsenpost.
Veelgestelde vragen
Is donkere modus beter voor je ogen?
Dat verschilt per persoon. In een donkere ruimte vinden veel mensen een donker thema prettiger, bij daglicht leest een lichte achtergrond met donkere tekst vaak makkelijker. Probeer beide en kies wat jou rustiger voelt.
Helpt een bril met blauwlichtfilter?
De klachten komen vooral van lang dichtbij kijken en weinig knipperen. Pauzes en een goede opstelling doen daarom meer. Vraag een opticien om advies als je twijfelt.
Hoe vaak moet ik pauzeren?
Een korte pauze elk half uur tot uur is een bruikbare vuistregel, met de 20-20-20-regel tussendoor. Sta daarbij ook even op om te bewegen.


