Een koelkast is nooit helemaal stil. Er draait een compressor, er stroomt koelmiddel door leidingen en de kast warmt steeds een beetje op en koelt weer af. Maakt je koelkast opeens meer lawaai dan je gewend bent, dan is dat vaak iets wat je zelf kunt verhelpen. Soms is het een defect. Hieronder lees je per geluid wat de oorzaak meestal is en wat je eraan kunt doen.
Is het geluid echt nieuw?
Veel mensen horen hun koelkast pas als het in huis stil is, ’s avonds of ’s nachts. Het geluid is dan niet harder geworden. Een koelkast die net is geplaatst of gevuld met veel boodschappen, draait ook een tijd achter elkaar door om op temperatuur te komen. Op warme dagen slaat de compressor vaker en langer aan. Hoor je het geluid alleen na het vullen of als het warm is, dan is er meestal niets aan de hand.
Normale geluiden en wat ze betekenen
Een zacht, gelijkmatig zoemen of brommen komt van de compressor. Dat is de pomp die het koelmiddel rondpompt. Hij slaat aan als het binnen te warm wordt en stopt als het koud genoeg is. Koelkasten met een inverter-compressor draaien vaak langer achter elkaar, maar op een lager toerental en daardoor zachter.
Een klik hoor je meestal als de compressor aan- of uitgaat. De thermostaat of een relais schakelt dan. Een klik bij het starten en een bij het stoppen is normaal.
Borrelen, gorgelen of een geluid alsof er water door een buis loopt, is het koelmiddel dat door de leidingen stroomt. Je hoort het vooral vlak nadat de compressor is gestart of gestopt.
Tikken en kraken komen van het uitzetten en krimpen van kunststof en metaal. Dat gebeurt als de temperatuur verandert, bijvoorbeeld nadat de deur open is geweest of tijdens het ontdooien.
Bij modellen die automatisch ontdooien, zoals vriezers met No Frost, kun je ook een zacht sissen of druppelen horen. Dat is smeltwater dat wegloopt of op een warm onderdeel valt.
Geluiden die niet normaal zijn
Klus voor een vakman?
Hard brommen, ratelen of rammelen komt vaak van iets dat meetrilt. Denk aan een leiding of de condensor achterop die tegen de muur raakt, een losse lekbak, of spullen op of naast de koelkast. Ook een koelkast die niet waterpas staat, trilt meer. Controleer dit eerst zelf. Komt het ratelen uit de compressor onderaan de achterkant en is het snel harder geworden, dan kan de compressor of de ophanging ervan versleten zijn. Dat is werk voor een monteur.
Snorren, schuren of hoog piepen van een ventilator wijst vaak op ijs rond de ventilator of op een versleten lager. Koelkasten en vriezers met No Frost hebben zo’n ventilator binnenin. IJs ontstaat als de deur niet goed sluit of als de automatische ontdooiing niet goed werkt. Ontdooi het apparaat helemaal en kijk of het geluid terugkomt. Komt het terug, laat de ventilator en de ontdooiing dan nakijken.
Trillen komt meestal van de ondergrond of de omgeving. Een houten of holle vloer werkt als klankkast. Stelpootjes die niet goed op de vloer staan of een zijwand die tegen een keukenkastje aan zit, geven ook trilgeluid.
Hoor je om de paar minuten een klik, maar gaat de compressor niet draaien en wordt het binnen warmer, dan start de compressor niet goed. Het startrelais of de compressor zelf kan defect zijn. Ook dat is een klus voor een monteur.
Wat je zelf kunt controleren
Trek de stekker uit het stopcontact voordat je aan de achterkant van de koelkast werkt. Loop daarna deze punten na:
- Zet de koelkast waterpas met de stelpootjes en kijk of alle pootjes op de vloer staan.
- Trek de koelkast een stukje naar voren en kijk of leidingen of de condensor tegen de muur of een kast aan komen.
- Haal spullen weg die op of vlak naast de koelkast staan.
- Kijk of flessen en potten in de deur of op de glasplaten tegen elkaar tikken.
- Controleer of de deur goed sluit en het deurrubber overal aansluit.
- Ontdooi de vriezer als er een laag ijs in zit.
- Maak de achterkant of het rooster onderaan stofvrij, zodat de koelkast zijn warmte kwijt kan.
Wanneer bel je een monteur?
Aan de compressor, de leidingen en het koelmiddel kun je zelf niets doen. Dat is werk voor een vakman. Bel een monteur als:
- de koelkast hard blijft brommen of ratelen, ook na de controles hierboven;
- de koelkast geluid maakt en niet meer goed koelt;
- de compressor bijna niet meer stopt, terwijl de keuken niet warm is en de deur dicht blijft;
- er steeds opnieuw ijs ontstaat achter in het vriesvak of rond de ventilator;
- je een brandlucht ruikt of de aardlekschakelaar uitslaat. Haal dan meteen de stekker uit het stopcontact.
Valt de koelkast nog onder de garantie, neem dan eerst contact op met de winkel of de fabrikant. Bij een oudere koelkast vergelijk je de reparatiekosten het best met de prijs van een nieuw, stiller model.
Veelgestelde vragen
Is het normaal dat een nieuwe koelkast meer geluid maakt?
De eerste uren tot dagen wel. De koelkast moet helemaal afkoelen en de compressor draait daarom lang achter elkaar. Is het geluid na een week nog even hard, controleer dan of de koelkast waterpas staat en nergens tegenaan komt.
Hoe hard mag een koelkast klinken?
Op het energielabel staat het geluid in decibel. Dat is een meting in een laboratorium, handig om modellen te vergelijken. Klinkt je koelkast thuis veel harder dan je van dat getal verwacht, dan trilt hij vaak ergens tegenaan of staat hij niet recht.
