Waarom wordt een laptop trager?
Een laptop wordt zelden zomaar langzamer. Meestal is er in de loop van de tijd iets bijgekomen: programma’s die automatisch meestarten, een opslag die bijna vol is, stof in de ventilator of zwaardere software en websites. De hardware zelf verandert nauwelijks. Dat is goed nieuws, want veel oorzaken kun je zelf oplossen zonder iets te kopen.
Begin bij de eenvoudige stappen hieronder en kijk na elke stap of je verschil merkt. Zo weet je ook wat de oorzaak was.
Kijk eerst wat de laptop bezighoudt
Open Taakbeheer in Windows met Ctrl + Shift + Esc, of Activiteitenweergave op een Mac. Daar zie je hoe zwaar de processor, het werkgeheugen en de opslag worden belast, en welke programma’s daarvoor verantwoordelijk zijn.
- Staat de processor ook in rust langdurig hoog, zoek dan het programma dat dat veroorzaakt en sluit het af.
- Is het werkgeheugen bijna vol, dan gaat de laptop gegevens uitwisselen met de opslag. Dat maakt alles traag.
- Staat de schijf constant op of rond het maximum, dan is de opslag de bottleneck. Dat zie je vooral bij oudere laptops met een harde schijf in plaats van een SSD.
Een browser met veel open tabbladen gebruikt vaak meer geheugen dan je verwacht. Sluit tabbladen die je niet nodig hebt en verwijder browserextensies die je niet gebruikt.
Ruim opstartprogramma’s en software op
Veel programma’s zetten zichzelf in de lijst met opstartprogramma’s. Ze draaien dan op de achtergrond, ook als je ze niet gebruikt. In Windows vind je die lijst in Taakbeheer onder het tabblad Opstarten. Op een Mac staat hij in de systeeminstellingen bij de inlogonderdelen.
- Schakel alles uit wat je niet direct nodig hebt na het opstarten, zoals hulpprogramma’s van een printer of chatprogramma’s die je zelden gebruikt.
- Laat beveiligingssoftware en stuurprogramma’s van bijvoorbeeld het touchpad aan staan.
- Verwijder programma’s die je niet meer gebruikt via de instellingen bij Apps.
- Gebruik maar één virusscanner. Twee tegelijk zitten elkaar in de weg.
Maak ruimte vrij op de opslag
Een bijna volle opslag vertraagt het systeem. Het besturingssysteem heeft vrije ruimte nodig voor tijdelijke bestanden en updates. Houd daarom een flink deel van de schijf vrij.
- Gebruik Opslaginzicht of Schijfopruiming in Windows om tijdelijke bestanden en oude updatebestanden te verwijderen.
- Leeg de map Downloads en de prullenbak.
- Zet grote bestanden zoals foto’s en video’s op een externe schijf of in de cloud.
- Zoek in de opslaginstellingen welke mappen de meeste ruimte innemen.
Updates, warmte en energiebeheer
Installeer de updates van het besturingssysteem en de stuurprogramma’s. Die lossen soms prestatieproblemen op. Een update die op de achtergrond wordt gedownload kan de laptop tijdelijk wel trager maken. Laat hem dan even afronden en start daarna opnieuw op.
Warmte is een onderschatte oorzaak. Als de laptop te warm wordt, verlaagt de processor zijn snelheid om zichzelf te beschermen. Let op deze punten:
- Gebruik de laptop op een harde, vlakke ondergrond, niet op een bed of bank. Dan kunnen de ventilatieopeningen vrij lucht aanzuigen.
- Blaas stof voorzichtig uit de ventilatieopeningen met een busje perslucht, met de laptop uit.
- Hoor je de ventilator voortdurend hard draaien, dan zit er waarschijnlijk stof binnenin.
Controleer ook het energiebeheer. In een besparingsmodus werkt de processor bewust langzamer. Kies op netstroom een gebalanceerde stand of een stand voor betere prestaties. Sommige laptops werken op de accu standaard trager dan aan de lader.
Wanneer laat je de laptop nakijken?
Helpen de stappen hierboven niet, draai dan nog een scan op malware met de ingebouwde beveiliging. Blijft de laptop traag, dan zijn er een paar grotere ingrepen mogelijk. Voor de meeste daarvan is een computerreparateur de betere keus:
- De laptop openen om de ventilator en koelribben schoon te maken. Bij een laptop onder garantie kan zelf openschroeven de garantie kosten.
- Een harde schijf vervangen door een SSD. Bij oudere laptops levert dit vaak het grootste verschil op.
- Extra werkgeheugen plaatsen. Dat kan alleen als de laptop een vrij of vervangbaar geheugenslot heeft; bij veel dunne laptops zit het geheugen vast op het moederbord.
- Windows of macOS opnieuw installeren. Maak eerst een back-up van al je bestanden.
Is de laptop oud en loopt hij tegen de grenzen van de processor of het geheugen aan, dan is een nieuwe laptop soms verstandiger dan repareren. Wie veel programma’s of tabbladen tegelijk gebruikt, heeft het meeste aan ruim werkgeheugen.
Veelgestelde vragen
Helpt het om de laptop vaker opnieuw op te starten?
Ja, vaak wel. Een herstart leegt het werkgeheugen en rondt openstaande updates af. Alleen het deksel dichtdoen zet de laptop in slaapstand en ruimt niets op.
Maakt een nieuwe accu mijn laptop sneller?
Soms. Bij een versleten accu kan een laptop zijn prestaties terugschroeven. Merk je dat hij aan de lader wel vlot werkt, dan kan de accu de oorzaak zijn.
Is een SSD altijd sneller dan een harde schijf?
Voor opstarten en programma’s openen wel. Een SSD heeft geen bewegende delen en leest gegevens veel sneller. Heeft je laptop al een SSD, dan zit de winst eerder in opruimen en geheugen.
